Poradnik · Przetargi budowlane
Projekt a przedmiar: jak wycenić roboty budowlane, gdy dokumenty się nie zgadzają
W przedmiarze 58,4 m³ wykopu, w tabeli robót ziemnych 865,99 m³. Prawdziwy przykład, sposób sprawdzenia zakresu i wzór pytania przed złożeniem oferty.
Przeliczenie wszystkich pozycji przedmiaru nie wystarczy, żeby wycenić przetarg budowlany. Jeśli w projekcie są inne ilości, dodatkowe roboty albo inne parametry materiału, możesz przygotować poprawny rachunek dla niewłaściwego zakresu. Różnica wyjdzie przy wykonywaniu prac, gdy cena oferty jest już częścią umowy.
Zanim wpiszesz stawki, ustal, co masz wykonać i jak zamawiający będzie za to płacił. Poniżej przechodzimy przez rzeczywistą rozbieżność, a następnie pokazujemy, jak ją zapisać, wyjaśnić i uwzględnić w kalkulacji.
Prawdziwy przykład: 58,4 m³ w przedmiarze, 865,99 m³ w projekcie
W przetargu Gminy Łabiszyn na przebudowę drogi w Nowym Dąbiu, IGM.271.10.2019, wykonawca zwrócił uwagę na różne ilości robót ziemnych. Dokumenty nadal można sprawdzić w BIP:
| Dokument | Miejsce | Ilość |
|---|---|---|
| Przedmiar, załącznik nr 20 | Pozycja 1.5 „Wykonanie wykopu” | 58,400 m³ |
| Tabela robót ziemnych, załącznik nr 17 | Suma w kolumnie objętości W | 865,99 m³ |
| Ta sama tabela | Suma w kolumnie objętości N | 88,21 m³ |
W skanie przedmiaru, str. 1 możesz sprawdzić pozycję wykopu. Tabela robót ziemnych znajduje się na stronie 2 załącznika nr 17 w BIP wskazanym poniżej.
Zamawiający odpowiedział, że przedmiary mają charakter pomocniczy. Przy przyjętym wynagrodzeniu ryczałtowym wykonawca miał sporządzić własną kalkulację na podstawie dokumentacji projektowej lub pomiarów z natury. Pytanie 1 i odpowiedź w BIP Łabiszyna.
Samo odjęcie 58,4 od 865,99 nie daje jeszcze kosztu pominiętych prac. Tabela uwzględnia wykorzystanie gruntu na miejscu i bilans mas ziemnych. Przedmiar zawiera osobną pozycję transportu urobku. Trzeba sprawdzić wykop, nasyp, ponowne użycie gruntu i wywóz, żeby nie policzyć tej samej pracy dwa razy.
W tym samym postępowaniu pytano o poszerzenia jezdni. W odpowiedzi zamawiający wskazał rysunki, ale konstrukcję i ilości nakazał przyjąć z przedmiaru. Jedno hasło „projekt jest ważniejszy” nie rozstrzygnęłoby wszystkich rozbieżności. Potrzebne były konkretne wyjaśnienia.
To przykład z 2019 r., gdy dokumentację nazywano SIWZ. Pokazuje rzeczywisty problem wyceny; ówczesne przepisy proceduralne nie wyznaczają dzisiejszych terminów zadawania pytań.
Najpierw sprawdź zasady rozliczenia
Przeczytaj w SWZ sposób obliczenia ceny, a we wzorze umowy zasady ustalania wynagrodzenia i rozliczania ilości robót. Odszukaj też zapis o roli przedmiaru oraz pierwszeństwie dokumentów przy sprzeczności.
Przy ryczałcie kalkulujesz cenę za określony zakres robót. Jeśli przedmiar jest pomocniczy, brak pozycji nie wystarcza do uznania, że praca opisana w pozostałej dokumentacji nie należy do zamówienia. Przy rozliczeniu kosztorysowym sprawdź, jakie ilości i ceny jednostkowe będą podstawą zapłaty oraz jak rozlicza się odchylenia. Sam obowiązek dołączenia kosztorysu nie rozstrzyga, który model zastosowano.
W sprawie KIO 2486/22, wyrok z 7 października 2022 r. Izba oceniła wynagrodzenie jako ryczałtowe mimo wymaganego szczegółowego kosztorysu. Znaczenie miała cała dokumentacja, w tym zapis o pomocniczej roli przedmiaru. Kosztorys służył kalkulacji; nie zmieniał automatycznie umowy w rozliczenie według rzeczywistych ilości.
Bywa również odwrotnie. W sprawie I ACa 512/15, rozstrzygniętej przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku 10 listopada 2015 r., utrzymano zasądzenie zapłaty przez Sąd Okręgowy. Umowa przewidywała rozliczenie na podstawie wykonanych jednostek obmiaru i cen jednostkowych. Sąd nie uznał jej za bezwzględny ryczałt obejmujący wszelkie prace. To rozstrzygnięcie konkretnej umowy, nie obietnica dopłaty za każdy błąd w dokumentacji.
Porównuj zakres, a nie tylko sumy
Zacznij od pozycji, które mocno wpływają na cenę. Przy robotach ziemnych będą to ilości, warunki gruntowe i transport. Przy nawierzchniach: powierzchnie, grubości warstw i materiały. Przy instalacjach: długości, średnice, liczba urządzeń oraz roboty potrzebne do ich podłączenia.
Dla każdego takiego elementu porównaj rysunek, opis techniczny, przedmiar i specyfikację techniczną wykonania i odbioru robót, czyli STWiORB. Odszukaj późniejsze wyjaśnienia dotyczące tego samego elementu. Sprawdź oznaczenia rewizji rysunków, żeby nie mierzyć starej wersji.
Załóż prostą tabelę rozbieżności:
| Element | Projekt / STWiORB | Przedmiar | Co trzeba wyjaśnić |
|---|---|---|---|
| Roboty ziemne w przykładzie z Łabiszyna | Tabela ilości i bilans gruntu | Oddzielne pozycje wykopu i transportu | Jaką ilość wykopu przyjąć i gdzie ujęto pozostałe roboty? |
| Inny element Twojej inwestycji | Numer rysunku, punkt opisu, parametr | Numer pozycji, ilość, jednostka | Zakres, ilość, materiał lub sposób rozliczenia |
Zapisuj miejsca w dokumentach. „Za mało robót ziemnych” nie daje zamawiającemu informacji, którą można rozstrzygnąć. Numer pozycji i wskazanie przeciwnego zapisu pozwalają odpowiedzieć na konkretny problem.
Zapytaj o zakres i sposób kalkulacji
Poniższy wzór możesz dostosować do własnego postępowania. To przykładowa treść wniosku, nie cytat z dokumentacji:
W pozycji [numer] przedmiaru wskazano [ilość i jednostkę]. Z rysunku [numer i rewizja] / tabeli [nazwa, strona] wynika [inna ilość lub zakres]. Prosimy o wskazanie zakresu obowiązującego przy kalkulacji oferty oraz wyjaśnienie, czy zamawiający skoryguje przedmiar. Jeśli przedmiar pozostaje bez zmian, prosimy o wskazanie sposobu ujęcia tego zakresu w wymaganym kosztorysie ofertowym.
Więcej przykładów i dokładne terminy opisujemy w poradniku o pytaniach do SWZ.
Dołącz także pytanie o parametr materiału, jeżeli rozbieżność dotyczy technologii. Potwierdzenie samej ilości nie pomoże, gdy nie wiadomo, którą konstrukcję lub klasę materiału wycenić.
Sprawdź termin pytań od razu po znalezieniu sprzeczności. Dla przetargu nieograniczonego i trybu podstawowego zasady wynikają odpowiednio z art. 135 i art. 284 Pzp. Przesunięcie terminu ofert nie otwiera automatycznie nowego terminu na pytania objęte obowiązkiem odpowiedzi.
Za jednoznaczny i wyczerpujący opis zamówienia odpowiada zamawiający zgodnie z art. 99 Pzp. Jeżeli odpowiedź nadal pozostawia istotną sprzeczność, poproś o jej rozstrzygnięcie. Nie zastępuj brakującego zakresu dowolną rezerwą w cenie.
Dopiero teraz oblicz cenę robót
Po wyjaśnieniu rozbieżności przelicz ilości według aktualnej dokumentacji. Dla każdej pozycji ustal koszt robocizny, materiałów i sprzętu. Dodaj koszty, których nie pokrywa cena jednostkowa, zgodnie z przyjętym sposobem kalkulacji: transport, organizację robót, zaplecze czy wymagane badania i odbiory.
Przedmiar nie jest pełną listą wydatków firmy. Rozporządzenie przewiduje, że jego tabela zasadniczo nie obejmuje robót tymczasowych, poza przypadkami ich odrębnego rozliczania. STWiORB powinna opisywać m.in. organizację robót oraz sposób rozliczenia prac towarzyszących i tymczasowych. Rozporządzenie o dokumentacji projektowej, § 9 i § 14.
Rozdziel koszt wykonania, rezerwę na rozpoznane ryzyka i planowany zysk. Pilnuj, żeby koszty pośrednie nie trafiły równocześnie do stawek i ponownie do podsumowania. Przed wpisaniem kwoty do formularza sprawdź wymagany VAT oraz zgodność formularza z kosztorysem i tabelą elementów rozliczeniowych.
Cena Twojej oferty jest własną kalkulacją firmy. Zamawiający odrębnie ustala wartość szacunkową według art. 34 Pzp. Nie przepisuj do oferty kwoty z planu postępowań ani kosztorysu inwestorskiego. Różnice między szacunkiem, budżetem i ceną wyjaśniamy w poradniku o wartościach przy przetargu.
Ustal, kto wychwyci kolejne zmiany
Wyjaśnienie rozbieżności może przyjść po tym, jak kosztorysant policzył już część robót. Potrzebujesz wtedy informacji, który zapis zmieniono, dokumentu źródłowego i przekazania poprawki osobie odpowiedzialnej za wycenę.
Lentra zbiera dokumentację postępowania, przygotowuje archiwa i skany do analizy oraz automatycznie śledzi publikowane wyjaśnienia i zmiany. Powiadomienie w aplikacji zawiera opis zmian z linkami do nowych plików, a oś czasu pozwala wrócić do wcześniejszych publikacji. Kosztorysant może przejść do dokumentu dotyczącego jego zakresu, zamiast ponownie sprawdzać wszystkie załączniki w każdym przetargu.
Obliczenie ilości z rysunków i kalkulacja ceny pozostają pracą kosztorysanta. Monitoring Lentry skraca drogę do zapisów, na których ta praca się opiera, i przejmuje ciągłe sprawdzanie nowych publikacji. To mniej godzin na pilnowanie plików w wielu przetargach i więcej czasu na samą wycenę. Zobacz monitoring na postępowaniu, które właśnie wyceniasz.